യാന്ത്രികതയും തിരക്കുകളും പാളമിടുന്ന മുംബൈ മഹാനഗരത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പുകൾക്കിടയിൽ, കർപ്പൂരഗന്ധവും തുളസിത്തറയും നാമജപ ധ്വനികളും കൊണ്ട് ഒരു കൊച്ചു കേരളം തീർത്ത പുണ്യഭൂമിയുണ്ട്. നഗരത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കേ അറ്റത്ത്, ശാന്തസുന്ദരമായ മുലുണ്ട് വെസ്റ്റിന്റെ മണ്ണിൽ ‘ഭക്തസംഘം’ എന്ന മഹാപ്രസ്ഥാനം!

1972-ൽ ഏതാനും മലയാളി കുടുംബങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വിരിഞ്ഞ ഒരു ഭക്തി സ്ഫുരണം, ഇന്ന് അനേകായിരം വിശ്വാസികളുടെ കണ്ണീരൊപ്പുന്ന, അഭയമേകുന്ന പരമപാവനമായ ‘ഭൂലോക വൈകുണ്ഠമായി’ മാറിയത് മുംബൈ ചരിത്രത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത സുകൃതമാണ്. അഞ്ചരപ്പതിറ്റാണ്ടിന്റെ ആത്മീയ ചൈതന്യം പേറുന്ന ഈ പുണ്യകേന്ദ്രം ഇപ്പോൾ ഭാരതീയ തന്ത്രവിധികളും കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യയും അന്യൂനമായി സമന്വയിക്കുന്ന പുതിയൊരു വാസ്തുവിസ്മയമായി മാറാനൊരുങ്ങുകയാണ്. ഭക്തസംഘം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവും കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹാൾ സമുച്ചയവും ഉൾപ്പെടുന്ന പുനർനിർമാണ ജോലികൾ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു.
അഷ്ടമംഗല പ്രശ്നചിന്തയും കാണിപ്പയ്യൂരിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയും
നാൽപത് വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ള നിലവിലെ ക്ഷേത്രസമുച്ചയം, ഭക്ത ജനത്തിരക്കും ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളുടെ ആവശ്യകതയും മുൻനിർത്തിയാണ് പുനർവികസിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്. ഇതിന് മുന്നോടിയായി 2024 മാർച്ച് 28, 29 തീയതികളിൽ പ്രശസ്ത ജ്യോതിഷ പണ്ഡിതൻ ബ്രഹ്മശ്രീ ബി. പദ്മനാഭ ശർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേവപ്രശ്നം (അഷ്ടമംഗല പ്രശ്നം) നടത്തിയിരുന്നു. പ്രശ്ന ചിന്തയിൽ തെളിഞ്ഞ ദേവഹിത പ്രകാരമുള്ള എല്ലാ പരിഹാരക്രിയകളും ഇതിനകം ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ പൂർത്തിയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ദേവപ്രശ്ന നിർദ്ദേശപ്രകാരം രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായാണ് നവീകരണം നടക്കുന്നത്:
ഒന്നാം ഘട്ടത്തിൽ: വിഖ്യാത വാസ്തു ശാസ്ത്ര വിദഗ്ദ്ധൻ കാണിപ്പയ്യൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ദിവ്യമായ വാസ്തുവിന്യാസത്തിലും രൂപരേഖയിലും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമാണം. ഇതിനായി ഏകദേശം അഞ്ച് കോടി രൂപയാണ് ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ദേവഹിതമനുസരിച്ച് സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമിക്കായി പ്രത്യേകം തന്ത്രവിധിപ്രകാരമുള്ള ശ്രീകോവിലും ഈ ഘട്ടത്തിൽ പുതിയ സമുച്ചയത്തിൽ നിർമിക്കും.

രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ: അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെയുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹാളിന്റെ നിർമാണം.
നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ എല്ലാ ദേവീദേവന്മാരെയും പരമ്പരാഗത തന്ത്രവിധികൾ പ്രകാരം നവീകരണ കലശവും കുംഭാഭിഷേകവും നടത്തി പുതിയ ശ്രീകോവിലുകളിൽ പുനഃപ്രതിഷ്ഠിക്കും.
ശനിയാഴ്ചകളിൽ ഉണർന്ന ഭക്തിതരംഗം; നാമജപത്തിൽ നിന്ന് ട്രസ്റ്റിലേക്ക്
കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെ യാന്ത്രിക ജീവിതത്തിനിടയിലും ആത്മാവിന് ശാന്തി തേടി ഒരുകൂട്ടം ഭക്തർ ഒത്തുകൂടിയതായിരുന്നു ആ ശുഭാരംഭം. 1972-ൽ മുലുണ്ടിലെ വീടുകൾ തോറും ശനിയാഴ്ചകളിൽ നടന്നിരുന്ന നാമസങ്കീർത്തനങ്ങളും ഭജനകളുമായിരുന്നു ഈ കൂട്ടായ്മയുടെ ജീവൻ. മൃദംഗവും ഇലത്താളവും അകമ്പടി സേവിച്ച ആ ഭജനപ്പന്തലുകളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നാമങ്ങൾ ഭക്തിസാന്ദ്രമായി മുഴങ്ങി. നാമജപത്തിന്റെ ആത്മീയശക്തി തിരിച്ചറിഞ്ഞ ആ ഒത്തുചേരൽ 1973 ഒക്ടോബറിൽ ‘ബോംബെ പബ്ലിക് ട്രസ്റ്റ് ആക്ട്’ പ്രകാരം ഒരു ഔദ്യോഗിക ആത്മീയ ട്രസ്റ്റായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ടു.

കാലം മുന്നോട്ട് നീങ്ങിയപ്പോൾ ഭക്തസംഘത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ദ്വിഗുണീഭവിച്ചു. നവരാത്രിക്ക് മുന്നോടിയായുള്ള ഉത്സവവും ദിവ്യനാമ സങ്കീർത്തനവും മുംബൈ മലയാളികൾക്ക് ആത്മീയ വിരുന്നായി. നവംബർ പകുതിയോടെ ആരംഭിക്കുന്ന മണ്ഡലകാലത്ത് മുലുണ്ടിൽ നിന്ന് ശബരിമലയിലേക്കുള്ള വാർഷിക തീർത്ഥാടനം ഈ കൂട്ടായ്മയുടെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. കോലാപ്പൂർ മഹാലക്ഷ്മി, കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക, ഉഡുപ്പി ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ഗോകർണ്ണം തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ വടക്കുന്നാഥൻ, കൊടുങ്ങല്ലൂർ, ഗുരുവായൂർ, ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രങ്ങൾ വരെ ദർശിച്ചായിരുന്നു ഈ സംഘത്തിന്റെ പുണ്യയാത്രകൾ.

മണ്ഡലകാലത്ത് സരസ്വത് വാടിയിൽ (ബ്രഹ്മപുരി ഹാൾ) ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള പ്രഗത്ഭർ നയിച്ച പുരാണ പ്രഭാഷണങ്ങളും നാരായണീയം സപ്താഹങ്ങളും മലയാളികൾക്ക് സ്വന്തം നാട്ടിലെ ക്ഷേത്രാന്തരീക്ഷം സമ്മാനിച്ചു. വൽജി ലാധ റോഡിലെ ലക്ഷ്മി സ്വാമി നിവാസിന്റെ ടെറസ് ഫ്ലാറ്റിൽ സ്ഥാപിച്ച ആനന്ദമയമായ പൂജാ മണ്ഡപമായിരുന്നു അക്കാലത്ത് ഇവരുടെ താൽക്കാലിക ശ്രീകോവിൽ.
സ്വപ്നസാക്ഷാത്കാരം: മുലുണ്ടിന്റെ മണ്ണിൽ ഒരു ‘ഗുരുവായൂർ’
സ്വന്തമായി ഒരു ക്ഷേത്രവും കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹാളും എന്ന ഭക്തരുടെ പുണ്യസ്വപ്നത്തിന് 1979-ഓടെ ജീവൻ വെച്ചു. മുലുണ്ട്, നാഹൂർ സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് സമീപമായി കണ്ടെത്തിയ പുണ്യഭൂമി 1980-ൽ സ്വന്തമാക്കി. ദ്വാരക മഠത്തിലെ ശങ്കരാചാര്യ സ്വാമികൾ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിന് തറക്കല്ലിട്ടതോടെ ആത്മീയ നിർമ്മിതിക്ക് തുടക്കമായി. പൊതുജനങ്ങളുടെയും വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ഉദാരമായ സംഭാവനകളും വാർഷിക സോവനീറിലൂടെ സമാഹരിച്ച തുകയുമാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രത്തിന് അടിത്തറയിട്ടത്.

കേരളീയ തനിമ ഒട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ, തൃശൂർ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ ദേവപ്രതിഷ്ഠകൾ നടത്താനായിരുന്നു ഭക്തസംഘത്തിന്റെ തീരുമാനം. ഗുരുവായൂരിലെ വിദഗ്ദ്ധരുടെ ശാസ്ത്രീയ മേൽനോട്ടത്തിൽ കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത ഗുരുവായൂരപ്പൻ (ശ്രീകൃഷ്ണൻ), ശ്രീഗണപതി, ശ്രീ പരാശക്തി (ദുർഗ്ഗ) എന്നീ ദിവ്യവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ തീർത്ത ശ്രീ അയ്യപ്പന്റെ (ധർമ്മശാസ്താവ്) വിഗ്രഹവും ഭക്തിപൂർവ്വം ഒരുക്കപ്പെട്ടു.
1986 മെയ് പകുതിയോടെ ഭക്തലക്ഷങ്ങളെ സാക്ഷിനിർത്തി ക്ഷേത്രത്തിലെ കുംഭാഭിഷേകത്തിന്റെ വിശുദ്ധ ജലം ശ്രീകോവിലുകൾക്ക് മുകളിൽ ചൊരിഞ്ഞു. ഗുരുവായൂരിലെ പ്രശസ്ത നാരായണീയ വിദ്വാനായിരുന്ന അന്തരിച്ച അജ്ഞം നമ്പൂതിരിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന നാരായണീയം സപ്താഹത്തോടെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. കേരളത്തിലെ തന്ത്രിപ്രമുഖരായ നമ്പൂതിരിമാരുടെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ പൂർണ്ണമായും കേരളീയ തന്ത്രവിധികളോടെയാണ് ഇവിടെ ഇന്നും നിത്യപൂജകൾ ഭക്തിപൂർവ്വം നടന്നുപോരുന്നത്. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തോടൊപ്പമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹാളിന്റെ മൂന്ന് നിലകളും പൂർത്തിയായി. സീമന്തം, ഉപനയനം, വിവാഹം, ഷഷ്ഠ്യബ്ദപൂർത്തി, ശതാഭിഷേകം തുടങ്ങിയ മംഗളകർമ്മങ്ങൾക്ക് ഭഗവാന്റെ തിരുനടയെ സാക്ഷിയാക്കാൻ ഇന്ന് മുംബൈയിലെ പ്രവാസി സമൂഹം ആശ്രയിക്കുന്ന പ്രധാന പുണ്യകേന്ദ്രമാണിത്.
ആത്മീയതയുടെ വറ്റാത്ത ഉറവയും ജീവകാരുണ്യവും
മണ്ഡലകാല സപ്താഹം, ശാസ്തപ്രീതി, ഭാഗവത സപ്താഹം, നാരായണീയം, ദേവീമാഹാത്മ്യ പാരായണം എന്നിവയും വേദങ്ങൾ, ഉപനിഷത്തുകൾ എന്നിവയിലുള്ള ക്ലാസുകളും ഇവിടെ പതിവായി നടക്കുന്നുണ്ട്. വർഷം മുഴുവൻ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആത്മീയ ചടങ്ങുകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സവിശേഷത:

പ്രതിമാസ ചടങ്ങുകൾ: എല്ലാ ഏകാദശിയിലും സമ്പൂർണ്ണ നാരായണീയം, മകീര്യം നാളിൽ നവകാഭിഷേകം, ഉദയാസ്തമന പൂജ, കളഭാഭിഷേകം, സ്വർണ്ണ/വെള്ളി കവച ചാർത്തൽ. ദേവപ്രശ്ന വിധിപ്രകാരം എല്ലാ പ്രദോഷ ദിവസങ്ങളിലും രുദ്രാഭിഷേകത്തോടെ പ്രദോഷ പൂജയും ശിവന് അർച്ചനയും നിലവിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ, മഹാരുദ്രം, ചണ്ഡികാഹോമം, വേദപാരായണം എന്നിവയും പതിവാണ്.
ആത്മീയതയ്ക്കൊപ്പം ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ട്രസ്റ്റ് സജീവമാണ്. നിർധനർക്ക് ചികിത്സാ-വിദ്യാഭ്യാസ സഹായങ്ങളും, 2022 മുതൽ ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠാ ദിനമായ മകം നക്ഷത്രത്തിൽ പ്രതിമാസം നാനൂറോളം പേർക്ക് അന്നദാനവും നടത്തിവരുന്നു.
ഒരു വട്ടം മാത്രമെങ്കിലും…
മഹാനഗരത്തിന്റെ കോലാഹലങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി, മനസ്സിന് ശാന്തിയും ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹവും തേടുന്നവർക്ക് മുലുണ്ട് ഭക്തസംഘം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തിരുനട ഒരു അഭയകേന്ദ്രമാണ്. കേരളത്തിലെ അതേ ആചാരശുദ്ധിയോടെ പൂജകൾ തൊഴുതു മടങ്ങുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് നിറഞ്ഞൊഴുകും, ആ കണ്ണുകളിൽ ഭക്തിയുടെ പ്രകാശം നിറയും. പുതിയ രൂപത്തിൽ ഉണരുന്ന ഈ പുണ്യസമുച്ചയത്തിന്റെ പൂർത്തീകരണത്തിനായി ഭക്തലക്ഷങ്ങൾ കാത്തിരിക്കുകയാണ്.
ജീവിതപ്പാച്ചിലുകൾക്കിടയിൽ ഒരല്പം ആത്മശാന്തിക്കായി, ഒരു വട്ടമെങ്കിലും ഈ പുണ്യനടയിൽ വന്ന് തൊഴാം… ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കാരുണ്യം നിങ്ങളെ തേടിയെത്തും!
ഭാരവാഹികളുടെ പട്ടിക
വി. നാരായണസ്വാമി : പ്രസിഡന്റ്
രമേഷ് അയ്യർ : വൈസ് പ്രസിഡന്റ്
എസ്. ഹരിഹരൻ : ഓണററി സെക്രട്ടറി
എൻ. വി. വൈത്തീശ്വരൻ : ഓണററി ട്രഷറർ
എസ്. ധർമ്മരാജൻ : ഓണററി അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി
പി. ജി. വെങ്കിട്ടരാമൻ : ഓണററി അസിസ്റ്റന്റ് ട്രഷറർ
എൻ. എ. രാമസ്വാമി : കമ്മിറ്റി അംഗം
ടി. വി. സുബ്രഹ്മണ്യൻ : കമ്മിറ്റി അംഗം
പി. വി. വേണുഗോപാലകൃഷ്ണൻ : കമ്മിറ്റി അംഗം
ഗിരീഷ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ : കമ്മിറ്റി അംഗം
ഫോൺ നമ്പർ: 89289 48254 / 89289 48256 / 93249 02316
ഇമെയിൽ: bhaktasanghammulund@gmail.com
വെബ്സൈറ്റ്: www.bhaktasangham.in
ക്ഷേത്ര സമയം
രാവിലെ: 05:30 മുതൽ 11:00 വരെ
വൈകുന്നേരം: 05:00 മുതൽ 08:30 വരെ