മുംബൈ: മഹാനഗരത്തെ ക്ഷയരോഗ (ടി.ബി) മുക്തമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ബൃഹത്തായ ‘ടി.ബി ഫ്രീ മുംബൈ’ (ക്ഷയരോഗ മുക്ത മുംബൈ) പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമായി. മഹാരാഷ്ട്ര ലോക്ഭവനും ബൃഹൻമുംബൈ മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനും (ബി.എം.സി) സംയുക്തമായി നടപ്പിലാക്കുന്ന വിപ്ലവകരമായ ഈ ജനകീയ ആരോഗ്യ മുന്നേറ്റം മഹാരാഷ്ട്ര ഗവർണർ ജിഷ്ണു ദേവ് വർമ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. സയണിലെ ലോക്നേതേ ഏകനാഥ് റാവു ഗെയ്ക്വാദ് അർബൻ ഹെൽത്ത് സെന്ററിലും ലോകമാന്യ തിലക് മുൻസിപ്പൽ ജനറൽ ആശുപത്രിയിലുമായി നടന്ന ചടങ്ങിൽ മുംബൈ മേയർ റിതു താവ്ഡെ, ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ സഞ്ജയ് ഘാഡി എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു.
കേവലം സർക്കാർ തലത്തിലുള്ള ഇടപെടലുകൾക്കപ്പുറം ക്ഷയരോഗ നിർമ്മാർജ്ജനം ഒരു വലിയ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമായി മാറണമെന്ന് ഗവർണർ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ജനസാന്ദ്രതയേറിയ മുംബൈ പോലുള്ള ഒരു നഗരത്തിൽ, പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളിലെ അമിത തിരക്ക് പകർച്ചവ്യാധികൾ അതിവേഗം പടരാൻ കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ‘ടി.ബി മുക്ത മുംബൈ’ എന്ന ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാനായാൽ അത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, ലോകത്തിന് തന്നെ മാതൃകയാക്കാവുന്ന ഒരു ആഗോള നഗര മോഡലായി മാറുമെന്നും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ‘ടി.ബി മുക്ത ഭാരത യജ്ഞ’ത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പദ്ധതി ഊർജ്ജം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
മുംബൈയിൽ ക്ഷയരോഗ ബാധിതരുടെ എണ്ണത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടാകുന്നത് നഗരത്തിന് പ്രത്യാശ നൽകുന്നുണ്ട്. ബി.എം.സി പുറത്തുവിട്ട കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2024-ൽ 60,633 ടി.ബി കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത സ്ഥാനത്ത്, 2025-ൽ ഇത് 54,390 ആയി കുറഞ്ഞു. മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് രോഗബാധിതരുടെ എണ്ണത്തിൽ ഉണ്ടായ ഈ കുറവ് രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിജയമാണ് കാണിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ മരുന്ന് പ്രതിരോധ ശേഷിയുള്ള ക്ഷയരോഗമാണ് (Drug-Resistant TB) മുംബൈ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയെന്ന് മേയർ റിതു താവ്ഡെ വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യയിലെ ആകെ ക്ഷയരോഗികളിൽ 3 ശതമാനവും മുംബൈയിലാണെങ്കിൽ, മരുന്ന് പ്രതിരോധ ശേഷിയുള്ള കടുത്ത ടി.ബി ബാധിതരിൽ (MDR-TB) 8 ശതമാനവും മുംബൈയിലാണ് ഉള്ളതെന്ന് അഡീഷണൽ മുൻസിപ്പൽ കമ്മീഷണർ ഡോ. വിപിൻ ശർമ്മ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. രോഗം നേരത്തെ കണ്ടെത്തുകയും ഉടനടി ചികിത്സ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് മാത്രമേ രോഗവ്യാപനത്തിന്റെ കണ്ണി പൊട്ടിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്ന് മേയർ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
രോഗം കൃത്യമായി കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മുംബൈയിലെ 24 മുൻസിപ്പൽ വാർഡുകളിലും ‘ആയുഷ്മാൻ ആരോഗ്യ ക്യാമ്പുകൾ’ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചേരിപ്രദേശങ്ങളിലും ജനങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന ഇടങ്ങളിലും നിമിഷങ്ങൾക്കകം നെഞ്ചിന്റെ എക്സ്-റേ എടുക്കാൻ ശേഷിയുള്ള, കൃത്രിമബുദ്ധി (AI) സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അത്യാധുനിക ഹാൻഡ് ഹെൽഡ് എക്സ്-റേ മെഷീനുകളാണ് ക്യാമ്പുകളിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചടങ്ങിൽ ക്ഷയരോഗികൾക്കുള്ള പോഷകാഹാര കിറ്റുകളുടെ വിതരണവും കാമ്പയിൻ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രകാശനവും നടന്നു. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഗവർണർ ജിഷ്ണു ദേവ് വർമ ‘നി-ക്ഷയ് മിത്ര’ (Ni-Kshay Mitra) മുൻകൈയിലൂടെ 30 ക്ഷയരോഗികളെ ദത്തെടുക്കുകയും ചെയ്തു.